Kurşunlu
Çankırı'nın batısında, Devrez Çayı vadisinde, yaklaşık 1114 metre rakımda bir ilçe. Eski adı Karacaviran.
Kurşunlu, tarihin her döneminde Karadeniz'den İç Anadolu'ya açılan bir coğrafi koridorun üzerinde kaldı. Doğu ile batıyı birbirine bağlayan ulaşım hattında Hititler, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar için önemli bir yerleşim oldu.
İlçenin güneyindeki tepede Bizans dönemine bağlanan Anadinata Kalesi'nin yaklaşık 450 metrelik sur kalıntısı duruyor. Osmanlı döneminde Kurşunlu, Çankırı sancağına bağlı bir kaza ve İstanbul'dan doğuya giden yol üzerinde bir menzil kasabasıydı. 1811'de İran'a giden elçilik heyeti burada konakladı; heyetteki Osman Şakir Efendi'nin suluboyası, kasabayı gösteren erken bir resim.
20. yüzyılda Irmak–Filyos demiryolu Devrez vadisinden geçti. Halk oyunları, sözlü tarih, yöresel kıyafetler, termal kaynaklar ve demiryolu hafızası bugün ilçenin kimliğini taşıyor.
Kongre oturumlarının izlediği sıra, kasabanın kendi tarihinin sırası.
- MÖ 2. binyıl
Hitit yolları
Karadeniz'den İç Anadolu'ya açılan koridorun üzerinde. Kongre davetinin deyişiyle beş bin yıldır doğuyu batıya bağlayan bir geçit.
- MÖ 1. binyıl – MS 4. yy
Paphlagonia
Antik yazarların Paphlagonia dediği bölgenin güneyi. Gangra ile Pompeiopolis arasındaki yol ağında yer alıyor.
- Bizans
Anadinata Kalesi
İlçe merkezinin güneyindeki tepede, yaklaşık 450 metre sur kalıntısı. Birinci derece arkeolojik sit alanı.
- 11.–16. yy
Türkmen iskânı ve tahrir
Çomartlar, Yazır gibi boy adları yerleşime işliyor. 16. yüzyıl tahrir defterlerinde Karacaviran adıyla kayıtlı.
- 1717
Pazar Camii
Kasabanın bugün ayakta duran en eski tarihli yapılarından. 1982'de restore edildi.
- 1811
Bir elçilik heyeti konaklıyor
İran'a giden Osmanlı heyetindeki Osman Şakir Efendi, menzil kasabası Karacaviran'ı suluboyayla resmediyor.
- 1930'lar
Demiryolu Devrez'e ulaşıyor
Irmak–Filyos hattı kasabanın içinden geçiyor. Karlı tepelerin arasından kıvrılan buharlı tren yerel hafızanın bir parçası.
- 1944 ve 1951
Fay hattı üzerinde
Gerede ve Kurşunlu depremleri kasabanın dokusunu yeniden şekillendiriyor.
- 2021
I. Uluslararası Kongre
İki salonda yaklaşık 70 konuşmacı, 60 dolayında konu. Bildiri kitabı 1200 sayfayı aşıyor.
- 2026
II. Uluslararası Kongre
26–27 Aralık'ta İvedik Teknopark Ankara Kongre Merkezi'nde.
Yatay kaydırarak bütün durakları görebilirsiniz.
Anadinata (Kurşunlu) Kalesi
İlçe merkezinin güneyindeki tepede, yaklaşık 450 metre sur kalıntısı.
Pazar Camii
Kasabanın ayakta duran tarihî yapılarından.
Şeyh Osman Türbesi ve Camii
Yörenin inanç hafızasında önemli yeri olan türbe.
Çavundur Kaplıcaları
Termal su ve dinlenme alanı.
Sumucak Tren Köprüsü
Irmak–Filyos hattı üzerindeki tarihî köprü.
Devrez Çayı ve mesire alanı
Kasabanın kurulduğu vadi. Kızlaryolu Barajı ve Mehmetçik Ormanı da yakında.
- Kurşunlu Belediyesi360° sanal tur ve ilçe rehberi
- Kurşunlu Tarih Araştırmaları Derneğikursunlu.org.tr: etkinlikler, video arşivi, yayınlar
- Kültür PortalıPazar Camii envanter kaydı